Rusya Ekonomisi

Rusya Genel Ekonomik Durum

Rusya Ekonomik Yapı

Rusya Federasyonu, büyük bir ekonomik gücün temeli olan doğal kaynaklara ve insan gücüne sahip dünyadaki belli başlı ülkelerden biri konumundadır. Rusya’nın sahip olduğu zengin doğal kaynak rezervleri ülke için büyük bir şans olmakla beraber ülke ekonomisi açısından bazı sakıncaları da beraberinde getirmektedir. Son on yıllık süreçte yüksek düzeyde seyreden petrol fiyatları ve elverişli ticaret hadlerinin ülkenin son yıllarda sağladığı güçlü büyümenin itici gücü olduğu düşünülmektedir. Ancak yapılan bilimsel çalışmalar uzun vadeli büyüme ve ekonomideki doğal kaynaklara bağımlılık arasında negatif bir korelasyon olduğunu ortaya koymaktadır. Bunun nedeni “Dutch Disease-Hollanda Sendromu” olarak adlandırılan durumdur. Aşırı değerlenmiş döviz kuru doğal kaynak dışı sektörlerde büyümeyi olumsuz etkilemektedir.

Ülkenin geniş yüzölçümü emek, doğal kaynaklar ve iş merkezleri arasında büyük mesafelere neden olduğu için ekonomik olarak bir dezavantaj oluşturmaktadır. Ülkedeki nehirlerin çoğunluğu doğu-batı yönünde değil, kuzey-güney yönünde akmaktadır. Bu nedenle denize ulaşım çok zordur. Bu nedenlerle ülkedeki taşımacılık maliyetleri uluslararası ortalama maliyetlerin yaklaşık 3 katı kadar yüksektir.

Sovyet döneminde uygulanan merkezi planlama nedeniyle tüketim malları ve hizmet sektörlerinin göz ardı edilmesi söz konusu sektörlerin 1990’lı yıllar boyunca önemli büyüme göstermesine neden olmuştur. Resmi verilere göre hizmet sektörünün GSYİH’daki payı 1990’larda %36’nın altında iken, 1995’ten bu yana %55 ve % 60 arasında olmuştur. Bununla birlikte hizmet ve sanayi sektörü verileri transfer fiyatlandırması uygulamaları nedeni ile gerçekleri tam olarak yansıtmamaktadır. Transfer fiyatlandırması ülkedeki petrol şirketlerinin düşük vergi uygulaması olan bölgelerde tamamı kendilerine ait olmak üzere kurdukları şubelerine ucuz fiyatlardan satış yaptıkları yaygın bir uygulamadır. Hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir ticari kuruluş olarak kaydettirilen bu şubeler, petrol ya da gazı pazar fiyatlarından satmakta ve büyük kar elde etmektedir.

Merkezi planlama ve sahip olduğu zengin kaynaklar nedeni ile Rusya’da sanayi sektörü ağır sanayi yönünde gelişmiştir. Yakıt, enerji ve metalürji üretimi toplam sınai üretimin %35’ten fazlasını oluşturmaktadır. Elektrik ve gıda üretiminin sınai üretimdeki payının yaklaşık %25 olduğu göz önünde bulundurulduğunda ileri teknoloji ve tüketim malları üretiminin Rus ekonomisinde çok küçük bir payı olduğu ortaya çıkmaktadır. Tekstil sektörünü de kapsayan hafif sanayinin de sınai üretimdeki payı çok cüzi düzeydedir.

Ekonomi büyük ölçekli sınai işletmelerin hakimiyetindedir. KOBİ’lerin GSYİH’dan aldıkları pay, yalnızca %10-15 civarındadır. Bu oran, genellikle gelişmiş pazar ekonomilerinde ve geçiş ekonomilerinde %50 civarında veya daha da üzerindedir. Küçük ölçekli işletmelerin ekonomide yeterince rol alamamasının en önemli nedenlerinden biri yoğun vergi uygulamaları ve karmaşık hukuki düzenlemelerdir.

Büyük işletmeler, yüksek düzeyde seyreden uluslararası petrol ve metal fiyatları ve bununla birlikte Ruble’deki devalüasyon nedeniyle ortaya çıkan girdi maliyetlerindeki düşüş sayesinde elde ettikleri yüksek karlardan istifade ederek otomotiv gibi sektörlerde gerçek değerinin çok altında fiyatlardan varlıklar edinmiştir.

Sanayi Moskova, St. Petersburg, Yekaterinburg ve Nizhny Novgorod kentlerinde yoğunlaşmıştır. Bu büyük kentler geçiş sürecini diğer kentlere göre daha iyi yönetmiş, üretimde çeşitlilik sağlamıştır. Tomsk ve Novosibirsk gibi daha küçük kentler Sovyet rejimi tarafından yaratılan sanayi merkezleridir. Sibirya ve ülkenin en doğusundaki bölgeler hala sanayileşmemiş durumdadır. Bu bölgeler ham madde ve enerji üssü konumundadır. Sovyet planlamacıların ölçek ekonomisinin faydalarından yararlanmak üzere yürüttükleri politikalar neticesinde bir büyük işletme ya da bir grup işletme belirli bir kentin ya da bölgenin tüm yerel ekonomisinin temelini oluşturmuştur. Bu durum, işsizlik yardım programlarının da bulunmaması ile birlikte iflas eden işletmelerin kapatılmasını güç bir siyasi karar haline getirmiştir.

Rusya Ekonomi Politikaları

Rusya, komünizm sonrası dönemde ekonomik anlamda ciddi bir çöküntü ile karşı karşıya kalmıştır. Reel GSYİH 1991 yılında yaklaşık %12 oranında gerilemiş, bütçe açığı GSYİH’nın %26’sına kadar çıkmıştır. Komünist ekonominin çökmesi ile birlikte enflasyon üç haneli rakamlara yükselmiştir. Bu çöküntünün altında belli başlı yapısal sorunlar bulunmaktadır:

– Eski Doğu Avrupa pazarlarının Doğu Bloku’nun dağılması ile birlikte çözülmesi ve bunun sonucunda arz zincirinin bozulması,
– Mali yardımların kesilmesi nedeni ile tarım sektöründe ortaya çıkan kriz,
– Kumanda ekonomisi kurallarının, pazar ekonomisi kuralları uygulanmaya başlanmadan terk edilmesi v.b.

1992 yılında pazar ekonomisinin mümkün olduğunca hızla inşa edilebilmesi için bir ekonomik program tasarlanmıştır. Ancak üretimdeki düşüş, mali dengesizliklerdeki genişleme ve yapısal reformlardaki yavaş ilerlemenin önüne yeterince geçilememiştir. 1994 yılında Merkez Bankası tarafından IMF desteği ile sıkı para politikası uygulaması başlatılmış ve enflasyonla mücadeleye dönük bir bütçe kabul edilmiştir.

Üç haneli enflasyonla uzun yıllar süren mücadele sonunda Rusya, 1995 yılında belirli ölçüde bir makro ekonomik istikrar sağlamış olup, bunu 1998 yılı ortalarına dek sürdürmeyi başarmıştır.

1997-98 döneminde Rusya’nın başlıca ihraç mallarının fiyatlarındaki düşüş ve Asya krizinin sonucunda yatırımcıların gelişen pazarlara yatırımlarda çekimser kalmaları Rus ekonomisi üzerinde güçlü bir dış şok etkisi yaratmıştır. Söz konusu dışsal şok, hızla artan borçlardan ve mikro düzeyde yapısal değişikliklerin eksikliğinden kaynaklanan ekonomik sorunları daha da şiddetlendirmiştir. Sonuç olarak Ruble’nin devalüasyonu ve iç borçların ödenememesi ile karşı karşıya kalınmıştır. Ağustos 1998’de çok ciddi bir ekonomik kriz başlamıştır. Kriz öncesinde 1 $: 6,3 Ruble iken, kriz sonrasında 1 $: 20 Ruble’ye ulaşmıştır. Enflasyon belirgin şekilde yükselmiş, 1998 yılı sonu itibarı ile %85’e ulaşmıştır. 1998 yılında ayarlanabilir sabit kurdan, dalgalı döviz kuru sistemine geçilmiştir.

Kriz sonrasında alınan önlemlere izleyen dönemlerde değişen hükümetler de bağlı kalmıştır. İhracattan elde edilen gelirler Ruble’nin değerinin düşmesi neticesinde artış göstermiş ve pek çok sektör devalüasyonun sağladığı bu avantajdan yararlanarak ihracata yönelmiştir. 2000 yılı sonu itibarı ile enflasyon %20’ye gerilemiştir. Enflasyondaki düşüş eğilimi izleyen yıllarda da devam etmiş olup, 2007 yılı başı itibarı ile %7’nin biraz üzerinde gerçekleşmiştir. Ancak bundan sonraki dönemde aşırı yüksek düzeyde seyreden enerji fiyatları, para arzındaki artış ve küresel gıda fiyatlarından dolayı enflasyonda yeniden bir yükseliş baş göstermiştir.

Kriz sonrasında kamu maliyesi de dikkate değer bir gelişme göstermiştir. Bu gelişme, petrol sektöründen elde edilen beklenenin üzerinde kazancı yansıtmakla birlikte aynı zamanda toplanan vergilerde artış olduğunu ve harcamaların daha iyi denetlendiğini göstermektedir.

Hükümet 2004 yılı başında yüksek petrol fiyatları döneminde artan vergi gelirlerinden tasarruf etmek üzere bir İstikrar Fonu kurmuştur. Şubat 2008’de İstikrar Fonu, Rezerv Fonu ve Ulusal Refah Fonu olarak iki ayrı fona bölünmüştür. Rezerv Fonu, İstikrar Fonu’nun devamı niteliğinde olup, petrol fiyatlarında bir düşüş olması halinde bütçede meydana gelebilecek bir sıkıntı karşısında rezerv sağlamayı hedeflemektedir. Ulusal Refah Fonu, emeklilik fonu açığının kapatılması ve diğer belirli federal projelerin finansmanı için çalıştırılmaktadır. 2010 yılındaki yangınlar sırasında bu fonlardan büyük çaplı harcamalar yapılmıştır.

Rusya’nın karmaşık ve külfetli vergi sistemi yatırımlar ve büyüme önünde önemli bir engel teşkil etmiştir. Vergi reformu, uzun yıllar boyunca sürekli gündemde olmuş, ancak ciddi anlamda ilerleme Vladimir Putin başkanlığında sağlanabilmiştir.

2001 yılından bu yana gerçekleştirilen başlıca reformlar şöyledir:

-%13 oranında kişisel gelir vergisi uygulaması,
– Çeşitli sosyal resim ve harçların yerine birleşik, yüksek ölçüde regresif sosyal vergi uygulaması,
– En yüksek kurumlar vergisi oranının %35’ten %24’e düşürülmesi ve aynı zamanda çok sayıdaki yasal boşluğun ortadan kaldırılması,
– Kurumlar vergisi oranının daha sonra, 2009 yılında % 24’ten % 20’ye düşürülmesi,
– Muntazam ticari harcamalarda muafiyet koşullarının iyileştirilmesi,
– Petrol sektörü ve küçük işletmelere kolaylıklar sağlanması,
– Standart KDV oranının %20’den %18’e düşürülmesi.

Rusyada Gerçekleştirilen Yapısal Reformlar:

Vergi Reformu
Kişisel gelir vergisi oranı %13’e düşürülmüştür. Çeşitli sosyal resim ve harçlar yerine birleşik sosyal vergi uygulaması başlatılmıştır. Kurumlar vergisi %35’ten %24’e düşürülmüş ve kurumlar vergisi işlemleri kolaylaştırılmıştır. KDV oranı %20’den %18’e düşürülmüş olup, daha da düşürülmesi yönünde tartışmalar devam etmektedir.

Toprak Reformu
Toprak kanunu kentsel ve ticari arazilerin özel mülkiyetine ve ticaretine müsaade etmektedir. Rus vatandaşlarının tarımsal arazi alıp satmasına izin verilirken, yabancıların tarımsal arazileri yalnızca 49 yıllığına kiralamalarına izin verilmektedir.

İcra-İflas Reformu
İcra-iflas yasası firmaları 1990’larda yaygın olan sahte iflas işlemlerinden korumak üzere yeniden düzenlenmiştir.

Kurumsal Yönetim Reformu
Anonim şirketlerle ilgili yasalar azınlık hisse sahiplerinin haklarının daha iyi korunmasının sağlanması için değiştirilmiştir.

Yargı Reformu
Yargıçların daha bağımsız ve daha sorumlu hale getirilmelerini teminen yeni kurallar kabul edilmiştir.

Emeklilik Reformu
2002 yılında emeklilik provizyonlarının yükünün devletten çalışanlara transfer edilmesi amacı ile yeni bir emeklilik sistemi başlatılmıştır. 2006 yılı itibarı ile yaklaşık 60 özel emeklilik fonu ortaya çıkmıştır. Ancak Rus çalışanların yalnızca %4’ü emeklilik birikimlerini Devlet Emeklilik Fonundan özel şirketlere kaydırmıştır.

Bürokrasinin Azaltılması
Kayıt ve izin şartları önemli ölçüde kolaylaştırılmış, firmaların yasal denetim sayısında da indirime gidilmiştir. Bununla birlikte yeni düzenlemelere aykırı olarak yerel otoritelerin zaman zaman ani denetimlerde bulundukları gözlenmektedir.

Rusya’nın kalkınma vizyonuna dönük olarak “Strateji 2020” adı altında çeşitli sektörlerin (ilaç, otomotiv, hafif sanayi v.b.) geliştirilmesine dönük stratejileri kapsayan bir plan 2008 yılı Şubat ayında V. Putin tarafından ilan edilmiştir. “Strateji 2020” ülkenin 2020 yılına kadar % 6-7 oranında sürdürülebilir büyüme kaydetmesini ve enflasyonu % 3 seviyelerine çekerek dünyanın ilk 5 ya da 6 ekonomisi içerisine girmesini hedeflemektedir. Plan, 2008 yılı başlarında kabul edilmiş, takip eden dönemde, 2008 yılı sonunda küresel mali kriz baş göstermiştir. Bu nedenle 2020 hedeflerinden sapma olması muhtemeldir.

Özelleştirme

Özelleştirme süreci Rus ekonomisinde de diğer geçiş ekonomilerinde olduğu gibi hızla ilerlemiş, ancak diğer ekonomilere göre daha düzensiz seyretmiştir. 1998 yılından itibaren yavaşlama gözlense de özelleştirmeler çok daha şeffaf ve adil yürütülmeye başlanmıştır.

Hükümet 2010 yılı Ekim ayında büyük bir Özelleştirme Programı’nı onaylamıştır. Program, 6.467 adet kamu hisseli işletmeden yaklaşık 1.000’indeki 60 milyar Dolarlık kamu hissesinin satışına imkan sağlamaktadır. Özelleştirme ihalelerinde yabancı yatırımcıların katılımları sınırlı düzeyde kalmaktadır.

Hükümet, özelleştirme programını 2014-2016 yıllarını kapsayacak şekilde revize etmiştir. Yeni program çerçevesinde özelleştirmeden elde edilmesi hedeflenen gelir; 2014 için 180 milyar Ruble (6 milyar Dolar), 2015 için 140 milyar Ruble ve 2016 için 300 milyar Ruble olarak belirlenmiştir.

2014 yılında gerçekleşmesi planlanan en önemli satış Rostelecom’un kontrol hisselerinin satışı olarak açıklanmıştır. Yeni program, enerji sektöründe faaliyet gösteren RusHydro, Inter RAO UES, Rosneft, Transneft ve Zarubezhneft’in azınlık hisselerinin satışını da kapsamaktadır.

Taşımacılık sektöründe Sovcomflot, Aerflot havayolu şirketleri ve Sheremetyevo ve Vnukovo havalimanlarının kontrolünün özel sektöre transferi de planlanmaktadır. Ayrıca Uralvagonzavod, Alrosa ve Rusnano şirketlerindeki hisselerin de azaltılması planlanmaktadır.

2015 yılında VTB Bankasının % 10 hissesinin satışı planlanmaktadır. Bankanın % 14 hissesi 2013 yılı başında toplam 3,3 milyar Dolara Azerbaycan, Norveç ve Katar fonlarına satılmıştır. 2012 yılı sonunda satışı gerçekleşen Sberbank hisselerinden 5 milyar Dolar elde edilmiştir.

Ekonomik Performans

Rus ekonomisi, çabuk değişen uluslararası mal piyasalarındaki koşullara 1998 krizi öncesinde olduğundan daha da bağımlı durumdadır. Hidrokarbonların toplam ihracattaki payı % 60’tan fazladır. Bu da Rus ekonomisini dış piyasalardaki mal fiyatlarında oluşan değişimlere hassas hale getirmektedir.

1990’dan bu yana reel ücretlerde %150 oranında artış gerçekleşmiş olup, yoksulluk düzeyi önemli ölçüde gerilemiştir. Yine de gelir dağılımında eşitsizlik Sovyetler Birliği’nin dağılmasından önceki döneme göre hala yüksek düzeydedir.

Rusya, 2009 yılında derin bir durgunluk sürecine girmiştir. Federal İstatistik Kurumu verilerine göre 2009 yılında ülkenin GSYİH’sı küresel krizin olumsuz etkilerine bağlı olarak % 7,9 küçülmüştür. Uygulanan önlem paketinin de olumlu etkileri ile 2010 yılından itibaren durgunluktan çıkış süreci başlamıştır. Ülkenin GSYİH’sı 2010 yılında % 4 oranında artış göstermiştir. GSYİH 2011 yılında % 4,3, 2012 yılında % 3,4 büyümüştür. 2013 yılında azalan tüketici talebi ve yavaşlayan ihracat nedeni ile GSYİH artış hızı da yavaşlayarak % 1,3 olmuştur. Ekonomi son 4 yıldır düşük sınai üretim artış hızı, yavaşlayan yatırımlar, zayıf dış talep ve azalan tüketici güveni nedeni ile en düşük hızda büyümektedir.

GSYİH artışının 2014 yılında daha da yavaşlayarak % 0,6 olmuştur. Ekonomik büyüme oranlarının 2015-2019 döneminde 2009 yılı öncesi seviyelerinin altında gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Orta vadeli büyümeyi sınırlandıracak faktörlerden biri enerji üretiminin fazla artacak olmamasıdır. Diğer bir faktör ise sabit yatırımların GSYİH’ya oranının diğer gelişen pazarlara kıyasla çok düşük seviyede olmasıdır. Diğer faktörler ise eğitimli işgücünün yeterli seviyede olmaması, Rus firmalarının yeterince iyi yönetilememesi, girişimciliğin düşük düzeylerde olması gibi faktörlerdir.

İmalat sanayi artış hızı 2010 yılında % 7, 2011 yılında % 5,2, 2012 yılında % 2,2 ve 2013 yılında % 0,2 olmuştur. İmalat sanayi 2013 yılında neredeyse hiç büyümemiş, yalnızca çıkarım sanayinde, doğal gaz üretiminde gözlenen gelişmelere bağlı olarak % 1 üzeride büyüme gerçekleşmiştir. 2014 yılı imalat sanayi büyüme hızı %0,6 olmuştur.

2014 yılı Aralık ayı itibarı ile Ruble, Amerikan Doları karşısında % 42 oranında değer kaybına uğramıştır. Rublenin değer kaybında; uluslararası yaptırımlar, yüksek politik risk algısı ve düşen petrol fiyatları rol oynamıştır. 2015 yılının ilk çeyreğinde Rublenin değeri yeniden artmaya başlamıştır. Rublenin dolar karşısındaki değeri  2015 yılı başında 1 $: 70 Rb seviyesinde iken Mayıs ayı ortası itibarı ile 1 $: 50 Rb seviyesine ulaşmıştır.

2012 yılında % 6,6 olan yıl sonu tüketici fiyatları enflasyonu 2013 yılında biraz yavaşlayarak % 6,3 olmuştur. 2013 yılı gerçekleşen enflasyon oranı, hükümet tarafından % 5-6 olarak belirlenen hedefi önemli ölçüde aşmıştır. Enflasyon 2013 yılının son aylarında artan gıda fiyatlarındaki artıştan büyük ölçüde etkilenmiştir. Enflasyon artışında özel tüketim vergilerinin artışı da kısmen rol oynamıştır. Özel tüketim vergilerindeki artış neticesinde tütün ürünlerin fiyatları % 30, alkollü içecek fiyatları yaklaşık % 15 artmıştır. (Alkol ve tütün Rusya’nın tüketici fiyat endeksinde % 6’nın üzerinde paya sahiptir.) Diğer gıda maddelerinin fiyatları ise % 6 üzerinde artış göstermiştir. Gıda maddelerinin fiyatları 2014 yılı Aralık ayı itibarı ile yıllık % 15,4 oranında dikkate değer bir artış kaydetmiştir. 2014 yılında ortalama yıllık enflasyon % 7,8 olmuştur. 2015 yılı Mart ayında yıllık enflasyon % 16,9’a yükselmiştir. Bu oran, son 15 yılın en yüksek enflasyon oranıdır. Yıllık enflasyon Nisan ayında Avronun değer kaybetmesi ve rublenin istikrara kavuşması ile birlikte hafif bir düşüş kaydetmiştir. 2015 yılının geri kalan bölümünde enflasyonun düşmeye devam etmesi beklenmektedir.

Ekonomide Geleceğe Yönelik Beklentiler

Ekonomik Büyüme

Rusya’nın ekonomik görünümü, Ukrayna krizi nedeni ile uygulamaya konulan uluslararsı yaptırımların olumsuz etkilerinin yapısal olumsuzluklar ile biraraya gelmesi ile birlikte kötüye gitmiştir. Düşen petrol fiyatları ve hızlı sermaye çıkışları Ruble’nin devalüasyonuna sebep olmuş, netice olarak enflasyon yükselmiş ve zincirleme etki ile hanehalkı tüketimi de gerilemiştir.

Düşen tüketim harcamaları nedeni ile yılın ilk üç ayında reel GSYİH % 1,9 daralmıştır. Ekonominin 2015 yılında % 3,6 oranında küçülmesi beklenmektedir. Yüksek enflasyon reel ücretlerde ve hanehalkı tüketim harcamalarında önemli daralmaya yol açacaktır. Uluslararası yaptırımlar yatırımlar üzerinde olumsuz etki edecek ve düşen petrol fiyatları nedeni ile mali politikalarda sıkılaşmaya gidilecektir.

Ekonominin 2016 yılında da küçülmeye devam edeceği öngörülmektedir. GSYİH’da beklenen daralma % 0,2’dir.

Orta vadede ekonomik büyüme üretime bağlı nedenlerle sınırlı seviyede kalacaktır. Eskimiş sermaye stoğu, işgücünün azalması, doğal kaynak çıkarımına dayalı sektölere bağımlılık ve kurumsal zayıflık başlıca nedenlerdir. Girişimciliğin yeterince gelişmemiş olması da orta vadeli büyümeyi kısıtlayan bir faktördür. Reel GSYİH artış hızı 2017-2019 yılları arasında yaklaşık % 2 olarak beklenmektedir. Bu oran, 2000-2008 dönemi oranlarının oldukça altındadır.

Enflasyon

2015 yılı için beklenen yıllık ortalama enflasyon oranı % 15,3’tür. Enflasyondaki artışın nedeni döviz kurunun değer kaybı ile birlikte ithal ürün fiyatlarının yukarı doğru yükselmesidir. 2015 yılı başına kadar olan süreçte enflasyonist baskılar büyük ölçüde gıda sektöründeki fiyat artışlarından kaynaklanmıştır. 2014 yılı Aralık ayında gıda sektöründe fiyat artışı yıllık % 15,4’e ulaşmıştır. Gıda dışı ürünlerin fiyat artış hızı da stokların yenilenmesi ve rublenin değer kaybının perakendeciler tarafından fiyatlara yansıtılmaya başlanması ile birlikte ilerleyen aylarda yükselmiştir.

2015 yılı sonuna doğru rublenin değerinin artmaya başlaması ve ambargo etkisinin zayıflaması beraberinde enflasyonda düşüş öngörülmektedir. Talep daralması da fiyatları aşağı yöne doğru çekecektir.

2016 yılında enflasyonun % 7,8’e gerileyeceği öngörülmektedir. 2017-2019 dönemi için beklenen ortalama enflasyon oranı ise % 5,1’dir. Yapısal faktörler nedeni ile enflasyonun orta vadede Rusya Federasyonu Merkez Bankası tarafından belirlenen % 4’lük hedefin üzerinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.

Döviz Kuru

2014 yılı Aralık ayı sonunda Ruble, Dolar karşısında % 42 değer kaybına uğramıştır. Rublenin değer kaybında uygulamaya konulan uluslararası yaptırımlar, yüksek politik risk algısı ve petrol fiyatlarındaki düşüş rol oynamıştır. Ruble, Dolar karşısında 2015 yılı Şubat ayından itibaren yeniden değer kazanmaya başlamış ve Mayıs ayı ortası itibarı ile 50 Ruble:1 $ seviyesine ulaşmıştır. Bunda küresel petrol fiyatlarındaki artış ve sermaye çıkışlarındaki azalma rol oynamıştır. Ancak Mayıs ayı sonu ve Haziran ayından itibaren Ruble yeniden değer kaybetmeye başlamıştır. Düşen petrol fiyatları nedeni ile Rublenin Dolar karşısındaki değer kaybı Temmuz ve Ağustos aylarında hızlanmıştır. Merkez Bankası buna karşılık olarak döviz alımlarını askıya almıştır. 2015’in son 3 aylık döneminde sermaye çıkışlarında artış beklenmektedir. Amerikan Merkez Bankası’nın beklenen faiz artırım kararının da sermaye çıkışlarında rolü olacaktır. Bu nedenle 2015 yılı son çeyreği ve 2016 yılında Ruble’nin değer kaybının devam edeceği beklenmektedir.

Rublenin Dolar karşısında ortalama olarak 2015’te Rb 61.6: $  1, 2016’da Rb 67.4: $ 1 olması öngörülmektedir.

Dış Ticaret ve Cari İşlemler Dengesi

Rublenin devalüasyonu 2015 yılında dış ticareti ciddi ölçüde etkilemiştir. Ülkenin ihracatında yaklaşık % 30,2, ithalatında ise % 36,4 oranında düşüş beklenmektedir.

whatsapp-ve-kredi-karti

tags: Rusya Vize , Rusya Vizesi , Rusya Vize İşlemleri , Rusya Turist Vizesi , Rusya Ticari vize , Moskova Vizesi , St. Petersburg Vize, Rusya Kazan Vize  , Rusya Nalçık Vize Rusya Rostov Vize , Rusya Ekaterinburg Vize ,Rusya Astrakhan Vize  ,Rusya Ufa Vize 

description: Rusya Konsolosluğunda ve Rusya Seyahatlerinizde En Profesyonel ve En ucuz Vize Danışmanlık Hizmeti…

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir